Internationale aspecten in het familierecht en erfrecht

Het erfrecht is voor ons een boeiende dagelijkse praktijk. Iedere (toekomstige) nalatenschap is namelijk weer anders. In zijn algemeenheid is het meestal de wens om zaken goed te regelen voor partner en kinderen, tegen betaling van zo min mogelijk erfbelasting, maar er kunnen ook specifieke wensen en/of situaties van toepassing zijn. Denk bijvoorbeeld aan internationale aspecten, zoals een vakantiehuis in het buitenland of een huwelijkspartner uit een ander land.

Reden om in dit artikel meer aandacht te besteden aan grensoverschrijdende situaties in het huwelijksvermogensrecht en erfrecht en tevens een belangrijke tip te geven als er bij jou sprake is van een internationale situatie.

Internationaal huwelijksgoederenrecht

Voordat je toekomt aan het bepalen van de omvang en de samenstelling van een (internationale) nalatenschap, is van belang om vast te stellen welk recht van toepassing is op een huwelijk of partnerschap. Van twee Nederlanders die in Nederland wonen en een huis in Frankrijk hebben is dat eenvoudig: dat is het Nederlandse recht op grond van nationaliteit. Maar wat als je getrouwd bent met bijvoorbeeld een Spanjaard? Het antwoord is niet zomaar te geven. Dit is namelijk niet alleen afhankelijk van jullie (verschillende) nationaliteit(en), maar ook waar jullie (tijdelijk of definitief) zijn gaan wonen na het aangaan van het huwelijk. In de Europese Huwelijksvermogensrechtverordening zijn de stappen opgenomen waarmee je kunt bepalen welk recht van toepassing is. Maar let op: deze verordening geldt alleen voor de (Europese) landen die hierbij aangesloten zijn!

Internationaal erfrecht

In een nalatenschap met internationale aspecten wordt het toepasselijke erfrecht vastgesteld op grond van de Europese Erfrechtverordening. Als het toepasselijke erfrecht dan is bepaald, is volgens het recht van dat land duidelijk wie erft en hoe de afwikkeling van de erfenis verloopt.

Maar let ook hier op: wat als een land niet aangesloten is bij deze verordening? Hoe bepaal je dan het toepasselijke erfrecht? En is dit recht naar wens?

Internationale aspecten buiten ‘Europa’

Indien sprake is van internationale aspecten buiten de Europese landen welke aangesloten zijn bij voormelde Verordeningen, wordt het toepasselijke recht bepaald via de nationale regels van internationaal privaatrecht (IPR). Dat is over het algemeen specialistisch (uitzoek)werk wat soms maanden in beslag kan nemen en ook kosten met zich meebrengt.

Mogelijke oplossing vastleggen toepasselijk recht

Als je zeker wil weten of vastleggen dat het Nederlandse recht van toepassing is op jouw huwelijk en/of nalatenschap, is het over het algemeen mogelijk om in een (Nederlandse) notariële akte een rechtskeuze voor het Nederlandse recht op te nemen. Dit betreft dan het recht van je nationaliteit of (als je een andere nationaliteit hebt) het recht van het land waar je woont.

Maak je geen keuze, dan blijven de regels van de Erfrechtverordeningen of het IPR van toepassing. Dit betekent dat pas op het moment van bijvoorbeeld scheiden of overlijden uitgezocht moet worden welk recht en dus ook welke regels van toepassing zijn op jouw situatie. Dit kost tijd en geld op een moment dat dit niet wenselijk is. Ook kan dan achteraf blijken dat je zaken niet goed hebt geregeld. Voorkom dat door het maken van een rechtskeuze en het vastleggen van wat je wél wilt.

Heb je vragen over jouw situatie, ongeacht of deze zich alleen in Nederland afspeelt of internationaal? Neem contact met ons op.

Rachel Hayhoe, Hayhoe Familierechtadvies

Gouw 56, 1441 CR Purmerend, T 0299-473396