Rijswijk zet nieuwe stap in aanpakken van armoede

Door: Marc Tangel

De visie kijkt verder dan alleen financiële hulp. Het doel is bijvoorbeeld ook om mensen meer mee te laten doen in de samenleving en ervoor te zorgen dat armoede niet van generatie op generatie wordt doorgegeven. Daarbij is het belangrijk dat hulp aansluit bij wat inwoners echt nodig hebben, dat mensen zekerheid krijgen over hun financiën, en dat de gemeente en andere organisaties goed samenwerken om problemen te voorkomen. Om dit te bereiken worden inwoners gevraagd zelf mee te praten over wat armoede voor hen betekent en over de oplossingen die zij zien. Extra aandacht gaat uit naar kinderen en gezinnen, om kinderen met een minder kansrijke start vanaf de geboorte dezelfde mogelijkheden als andere kinderen te bieden.

Sociaal isolement

Wethouder Armoedebestrijding Gijs van Malsen liet eerder al weten trots te zijn op deze visie: “Als overheid hebben we de plicht de bestaanszekerheid van onze inwoners te garanderen. Er leven in Rijswijk naar schatting 3500 mensen rond de armoedegrens. En een nog grotere groep houdt het hoofd net boven water. Naast het vergroten van de financiële bestedingsruimte van onze inwoners, moeten we ook zorgdragen voor hun cultureel en sociaal kapitaal.” Raadslid en partijgenoot Wil van Nunen sluit zich bij deze woorden aan: “Armoede is niet alleen een financiële kwestie, maar zorgt ook vaak voor gezondheidsproblemen of een sociaal isolement. Een persoon of gezin op de armoedegrens kan minder aan. Je staat steeds in de overlevingsmodus. Deze mensen ervaren minder gezondheid, minder ontspanning en minder keuzemogelijkheden in het leven.”

Goede adviezen

De gemeente gaat nu een uitvoeringsplan maken met concrete stappen. Daarbij werken ze samen met sociale partners zoals welzijns- en jeugdwerk om ervoor te zorgen dat inwoners de hulp krijgen die nodig is. “Het nieuwe armoedebeleid is er niet alleen op gericht om alle schulden weg te werken, maar ook op mensen het vertrouwen te geven dat de overheid er voor hen is, hen serieus neemt en naar hen luistert”, verduidelijkt Van Nunen. “Een deel van de mensen bereiken we al via organisaties als Welzijn Rijswijk, maar er worden via allerlei instanties signalen opgepikt. Natuurlijk is het soms moeilijk in deze tijd van privacywetgeving. Een huisarts mag niet spreken over wat in de praktijkkamer wordt gezegd, maar kan wel in algemene zin een signaal afgeven dat er vanuit een bepaalde wijk meer gezondheidsklachten komen die mogelijk gerelateerd zijn aan armoede. Daarnaast zijn er meer ingangen zoals de inwonersraad. Die zijn met goede adviezen gekomen en het is belangrijk daar serieus naar te luisteren. Het is belangrijk dat de inwonersraad divers van samenstelling is, zodat ook werkende armen gehoord en gezien worden. Ook worden mensen met huur- of zorgverzekeringsachterstanden tegenwoordig sneller opgemerkt en er zijn bijvoorbeeld kinderen die met een lege lunchtrommel naar school gaan. Voor de toekomst moeten we meer gebruik maken van ons netwerk. De schil er omheen moet meer samenwerken en instanties moeten meer van elkaar weten.”

Elkaar vinden

Met de vastgestelde visie hoopt Van Nunen dat in geval van financiële problemen de inwoners en de gemeente de weg weten te vinden naar elkaar. “Laat deze visie en de uitwerking daarvan straks uitstralen dat de gemeente een partner is om je te helpen en niet alleen een orgaan waar je enkel aan moet betalen”, stelt het raadslid. “Je hebt ook recht op hulp, maak daar gebruik van. Die hulp is meer dan een stapeling van regelingen waar je tijdelijk gebruik van kunt maken. Het gemeentebeleid is erop gericht een coach te zijn, die op afstand met je meekijkt en je adviseert. Dat is de les die we hebben geleerd van de toeslagenaffaire: zet het leven van mensen zo snel mogelijk op de rit. Zodat ze er sterker uitkomen.”

Kritische blik

In de nieuwe visie staan maatwerk en een focus op individuele omstandigheden voorop. “Maar maatwerk moet wel altijd transparant zijn en moet je als gemeente uit kunnen leggen naar al je inwoners”, stelt Van Nunen. “We hebben het laatste jaar meer uitgegeven aan armoedebeleid omdat bijvoorbeeld meer mensen de weg hebben gevonden naar het aanvragen van een ooievaarspas”, constateert ze. “Dat is op zich goed, het taboe gaat eraf, maar dan nog is de manier waarop die aanvraag gedaan kan worden een aandachtspunt. Dat is vaak digitaal en dat is ook niet voor iedereen even makkelijk. Dan kan je beter een formulier neerleggen in een wijkcentrum, of bij een huisarts. En dan nog moet je over de drempel van schaamte heen. Dit is een visie. We zijn positief, maar we kijken wel met een gezonde kritische blik naar de uitvoering.”