Een soort wilde goudvis, maar dan oranje-loos.
Een soort wilde goudvis, maar dan oranje-loos. ((Foto: Jeroen Verhoeff ))

Groene Jeroen: Giebels

Algemeen

Als klein ventje ving ik in de vijver bij het watervalletje in het Hof vreemde visjes in mijn schepnet. Er werd me verteld dat het ‘steenkroesjes’ waren. Kroeskarpertjes kende ik wel, want die ving ik daar ook, maar van steenkroesjes had ik nog nooit gehoord.

Later las ik dat die steenkroesjes eigenlijk giebels heten. Niet dat ik dit wel een geloofwaardige naam vond, maar het stond in meerdere boeken, dus dan zou het wel waar zijn. Die giebel lijkt veel op een goudvis, maar dan zonder die rare oranje kleur (Waren onze voorouders kleurenblind? ‘Goud’vinken zijn rose, ‘zilver’reigers zijn wit, ‘goud’vissen en ‘rood’borstjes zijn oranje!). Het hele giebelverhaal is nogal ingewikkeld. Mannengiebels zijn er vaak zeer zeldzaam. Veel giebelvrouwen gebruiken namelijk het zaad van andere vissoorten, zoals de nauw verwante kroeskarper, om hun eitjes te laten ontwikkelen. Als de kroeskarpers aan het kroezelen zijn en de kroesmannen dan een wolk zaad over de vrijkomende kroezeneitjes storten zwemt de giebelende bom-moeder er ook stiekem doorheen. Meestal versmelt hun beider erfelijk materiaal daarbij niet, maar het vreemde zaad bevrucht de giebeleitjes wel. Giebels kwamen oorspronkelijk voor in Azië en misschien ook wel tot in midden Europa, maar de wetenschap weet het niet precies. De giebelende dames kruisen namelijk zo enthousiast met ontsnapte goudvissen en andere karperachtigen dat er moeilijk chocola van te maken valt. Visverenigingen maken het nog ingewikkelder door ‘kruiskarpers’ uit te zetten; dat is weer een nieuw soort kruising tussen giebel en gewone karper.
Deze zijn onvruchtbaar dus ‘geen bedreiging voor de vissenstand’, maar ik vraag me af hoe lang dat zo blijft bij een vissoort die zich zo snel aanpast. Intussen is de giebel het zoveelste geval van een uitheems dier dat zich succesvol vermeerdert in ons waterlandschap, terwijl onze inheemse kroeskarper tegelijkertijd steeds zeldzamer wordt. We gaan meer naar een wereldwijd uniform cultuurlandschap met een beperkt aantal soorten. De uitkomst is een wereld met een fractie van het aantal soorten dat er ooit was. Arm, saai en minder fraai. Griebels.”

Afbeelding

Vond je dit interessant?

Word wekelijks binnen 5 minuten bijgepraat
over het laatste nieuws uit Vlaardingen

Wij verwerken jouw gegevens zoals omschreven in onze privacyverklaring

Afbeelding
Twaalfde editie van de Vlaardingse Zomerschool Algemeen 17 uur geleden
Afbeelding
Column: Wilde Waterdagen Algemeen 16 aug, 15:34
Afbeelding
Zonnebloemen gelegd bij Indische herdenking Algemeen 16 aug, 14:30
Afbeelding
Een nieuw lesblok schilderen Cultuur 16 aug, 10:23
Afbeelding
5 dingen die je meteen moet regelen als je uit elkaar gaat Algemeen 15 aug, 16:29
Afbeelding
Feestje op de Hoogstraat bij Tovino Algemeen 15 aug, 15:34
Afbeelding
Rajacenna kan nu ook tekenen met handen én voeten Algemeen 15 aug, 13:24
Afbeelding
Foto van de week Ingezonden 14 aug, 14:23
Afbeelding
Feestelijke opening cultureel seizoen op Zomerterras Uit 14 aug, 12:34
Afbeelding
Maak kennis met verschillende laagdrempelige sport- en beweegactiviteiten Sport 13 aug, 14:23
Afbeelding
Haal een tasje op en maak een Vlaardings kunstwerk Uit 13 aug, 12:34
Afbeelding
Zet een taalheld in het zonnetje Algemeen 12 aug, 14:23
Afbeelding
Herdenking van de in Nederlands Indië gesneuvelde militairen Nieuws 12 aug, 12:34
Digitale krant
Het laatste nieuws uit Vlaardingen

Op Rodi Vlaardingen volg je het laatste nieuws uit Vlaardingen. Rodi Vlaardingen informeert via nieuws, interviews en tips over ontwikkelingen en activiteiten in de buurt en regio.

Nieuws Vlaardingen

Via onze nieuwsbrief mis je nu geen enkel nieuwtje uit jouw regio. Elke week krijg je het laatste nieuws uit Vlaardingen in je mailbox.

Blijf net zoals 10.000 andere Nederlanders up-to-date Schrijf je in voor onze nieuwsbrief