Westlandse coalitie gaat conflict intern oplossen

Politiek
Fractievoorzitter Remmert Keizer van Gemeentebelang Westland (GBW), die de extra raadsbijeenkomst over voldoende vertrouwen in de coalitie had aangevraagd.
Fractievoorzitter Remmert Keizer van Gemeentebelang Westland (GBW), die de extra raadsbijeenkomst over voldoende vertrouwen in de coalitie had aangevraagd. (Foto: Screenshot vergadering)

Tijdens een extra gemeenteraadsvergadering op maandagavond 4 december, aangevraagd door coalitiepartij Gemeentebelang Westland uit onvrede over het recente handelen van medecoalitiepartij Westland Verstandig, stond de vraag centraal of er nog vertrouwen was bij de raad in het huidige Westlandse college van B en W. Dat was er, bleek uiteindelijk. Maar is het er ook bij het college zelf? Dat gaan de drie coalitiepartijen de komende tijd met elkaar bekijken, was de uitkomst van de avond.

Door Debbie van Eijk

De druppel die de emmer deed overlopen. Zo noemde Remmert Keizer, fractievoorzitter van Gemeentebelang Westland (GBW) maandagavond 4 december het door Westland Verstandig (WV) gesteunde voorstel om een aantal bezuinigingen in de begroting voor 2024 te schrappen - een begroting die nota bene mede was opgesteld door coalitiepartij WV zelf. De druppel kwam bovenop andere handelingen van WV die samen voor GBW aanleiding vormden voor het aanvragen van deze extra bijeenkomst vanavond.

Ergernis

Het handelen van Westland Verstandig, vooral in de persoon van fractievoorzitter Peter Duijsens, leidt de laatste tijd tot ergernis bij de andere fracties. Keizer somde maandagavond op: “Verklaringen van onze coalitiepartner (WV, red.) in advertorials en in gedrukte media. Een onverwachte motie, mede door WV, die gaten schiet in de moeizaam tot stand gebrachte begroting over 2024. Het besluit van uw college over de planontwikkeling van de nieuwbouw voor het Tienercollege, de Expeditie, direct diskwalificeren en de cijfermatige onderbouwing ‘onbetrouwbaar’ noemen.” Bij dat laatste handelde WV volgens GBW niet alleen schandalig maar ook voorbarig: “Het college wilde eerst met inwoners en organisaties in Poeldijk overleggen en het daarna uitwerken tot een raadsbesluit.”

Stevige uitdagingen

Door al deze ontwikkelingen, die de coalitie geen goed doen volgens GBW, is de twijfel ontstaan of de huidige coalitie wel “in staat is te werken aan de financiële en economische uitdagingen waar Westland voor staat”.

Westland staat namelijk voor stevige financiële uitdagingen, zo gaf Keizer ook aan. “Het tekort op de begroting loopt dit jaar op tot 6,5 miljoen euro. Het financieel perspectief voor Westland wordt niet vanzelf beter. Samenwerken betekent voor mijn fractie vooral ook compromissen sluiten, over en weer geven en nemen.”

Coalitieoverleg

Duijsens had de coalitie van achterkamertjespolitiek beticht. Hiermee doelde hij op het gebruikelijke overleg tussen de coalitiepartijen voorafgaand aan een openbare vergadering. Keizer lichtte toe dat zij dat doen “om elkaar niet in het openbaar te verrassen. Dat is een goede structuur om als coalitiepartijen overeenstemming te bereiken.”

Pijnlijke kaasschaaf

Wat betreft de kaasschaafmethode van 2% - het college wil op bijna alle fronten 2% bezuinigen, ook op het sociaal domein, een beslissing die WV samen met oppositiepartijen aanvecht - verklaarde Keizer: “Het coalitieoverleg over de begrotingen verliep moeizaam. We waren vele middagen als coalitiepartijen bij elkaar om te werken aan aanvaardbare oplossingen voor de begrotingstekorten, die niet alleen in deze bestuursperiode zijn veroorzaakt. Er werden stevige discussies gevoerd om te komen tot voor iedere partij aanvaardbare invullingen van de kaasschaafmethode. Ook het sociaal domein ontkwam niet aan die kaasschaaf en draagt bij aan het totaal van de bezuinigingen in 2024. Dat is pijnlijk, maar onontkoombaar.”

‘Weggezet’

Na deze intro door GBW verzocht Duijsens direct om een schorsing van een kwartier. Jenny Vermeer (CDA Westland) vroeg of VVD als derde coalitiepartner (naast GBW en WV) wilde spreken. Dat werd toegezegd, maar eerst kwam Duijsens namens WV aan het woord. Hij gaf aan dat hij niet wilde dat zijn fractie werd weggezet als “degenen die zich niet houden aan afspraken”. Verder verwees hij naar het coalitieakkoord, vastgesteld in april 2022: hierin hebben coalitiepartijen WV, GBW en VVD “uitdrukkelijk afgesproken dat de armoede met kwetsbare groepen in de komende vier jaar wordt tegengegaan. Ook is het uitgangspunt dat de bestaanszekerheid niet wordt aangetast.”

Andere mogelijkheden

WV zou bij de Begrotingsraad op 8 november al hebben aangegeven dat de bezuinigingen op het sociale domein anders zouden moeten worden ingestoken. Volgens GBW reageerde toen niet op hun betoog, en “wie zwijgt stemt toe.” Het ging volgens WV om “mogelijke voorstellen om de 2% in te vullen.” Naast WMO en minimabeleid waren er volgens Duijsens nog acht andere mogelijkheden om te bezuinigen. “Er valt dus nog wat te kiezen.” Verder sprak hij uit volledig vertrouwen te hebben in de coalitie, al deed GBW volgens hem “aan framing”. Hij omschreef zijn kritiek op besluiten van de coalitie, waaraan zijn eigen partij deelneemt, als “dualisme”.

Ook wij houden het liefst iedere Westlander tevreden

Guus Bakker, fractievoorzitter van de VVD, sprak hierop: “Onderdeel van coalitie betekent niet alleen cadeautjes weggeven, maar ook pijnlijke beslissingen moeten nemen. Die doen sommige inwoners pijn, maar op lange termijn zijn ze nodig om Westland beter te maken. Ook wij houden het liefst iedere Westlander tevreden. Maar soms zijn er harde beslissingen nodig.” Ook sprak hij metaforisch: “Het voelt alsof de impopulaire keuzes slechts op een beperkt aantal coalitieschouders rusten.”

Jenny Vermeer (CDA Westland) vroeg Duijsens waarom zijn fractie niet tijdens de begrotingsraad een motie of amendement had ingediend tegen de 2%-bezuiniging in het sociaal domein. Daarop antwoordde Duijsens later op de avond: “Wij gingen er vanuit dat dat in feite al onderdeel uitmaakte van ons verhaal: u wilt mógelijk daarop die 2% gaan invullen, wij vinden dat niet goed. Wij gingen ervanuit dat daarnaar handelend opgetreden zou worden.”

Slechte samenwerking

Zelfs Stevie Wonder kan zien dat de samenwerking niet lekker loopt tussen bepaalde partijen

Dave van Koppen (LPF Westland) hekelde de samenwerking binnen de coalitie: “Zelfs Stevie Wonder kan zien dat de samenwerking niet lekker loopt tussen bepaalde partijen.” Over die slechte samenwerking zei hij ook: “Het verbaast ons een beetje dat het mensen verbaast. WV schopt overal tegenaan, in de media op Westlanders.nu en met gigantisch veel stukjes in de krant. Niets deugt er vaak in Westland. Ze komen met 25 moties tijdens een Begrotingsbehandeling. Doen initiatiefvoorstellen omdat ze vinden dat het college het niet goed doet. Ze noemen hun eigen wethouders slapjanussen. Hebben een fractievoorzitter die zich van niets en niemand wat aantrekt. Voor ons was dat bekend.”

Heren, als het echt niet meer gaat, trek dan de stekker eruit

Burgemeester Bouke Arends maakte een grapje toen hij Duncan Plomp van GroenLinks aan het woord liet; omdat Plomp namens GroenLinks, D66 en PvdA sprak, duidde hij hem aan met ‘verenigd links plus’. 

Plomp gaf aan dat de fracties waar hij voor sprak geen volmondig vertrouwen hadden in de coalitie, maar ook geen wantrouwen. “De coalitie is het op veel belangrijke onderwerpen niet eens en steeds vaker niet eens met haar eigen coalitie. Die onenigheid sijpelt door in de ambtelijke organisatie en zorgt voor onrust en onduidelijkheid.” Hij besloot met de oproep: “Heren, als het echt niet meer gaat, trek dan de stekker eruit.”

Hoge ambities

Ad van Harmelen, ChristenUnie-SGP deed ook een oproep aan GBW, die deze extra bijeenkomst had aangevraagd: “Stel de vraag over vertrouwen onderling aan de coalitiepartner en probeer de problemen intern op te lossen.” Positief over de coalitie is zijn fractie niet: “Er waren hoge ambities en mooie plannen aan het begin de periode, maar wat is er tot nu toe van terecht gekomen? Er is al een wethouder vanwege een vertrouwenskwestie opgestapt en de voltallige oppositie heeft tegen de begroting gestemd.”

Wij willen voelen of er voldoende vertrouwen is om met elkaar verder te gaan

Uiteindelijk merkte Keizer van GBW op: “We merken dat we op een andere manier interpreteren. Wij willen die discussie graag met WV en VVD voeren, hoe wij met elkaar moeten kijken naar die bijlagen bij die begroting. Voelen of er voldoende vertrouwen is om met elkaar verder te gaan. Dat willen wij de komende weken met elkaar doen en daarin een eerlijke keuze en afweging daarin maken, in het belang van onze inwoners.”

Duijsens was blij “dat de heer Keizer door wil gaan”. Kortom, komende weken gaan de drie coalitiepartijen met elkaar om de tafel. 

Egootjes

LPF Westland zei nog wel de toekomst van de huidige coalitie somber in te zien: “Er komen grote dossiers aan waarover hetzelfde moet worden gedacht, er moeten goede besluiten worden genomen. Egootjes zitten hier nu in de weg.”

Ook Plomp was nog wat kritisch: hij is benieuwd “hoe de coalitiepartijen uit grote dossiers als het ABC Terrein, huisvesting Oostbuurtseweg en de Veiling gaan komen.”

Voldoende gesteund

Uiteindelijk was het woord weer aan wethouder Anko Goudswaard. Hij sprak namens het college. Op de vraag van de avond, of het college zich gesteund voelde, was het antwoord ja: “Vanavond voelen wij als college de steun van alle fracties in de raad. Dank voor het uitspreken hiervan. Dit brede draagvlak is juist nu nodig om grote doelen/opgaven te bereiken voor Westland. De suggestie van GBW, VVD en WV en mede op aangeven van overige partijen om onderling dit op te lossen vinden wij aanbevelenswaardig.”

Jenny Vermeer wenste tot slot namens de gehele oppositie de coalitie veel succes. “Wij hopen oprecht dat zij de goede dingen gaan doen voor Westland.”